عوارض خونی و سیستم ایمنی بدن

عوارض خونی و سیستم ایمنی بدن

عفونت، کم خونی، خونریزی و اشکال در انعقاد خون، ترومبوز وریدهای عمقی

مغز استخوان سه نوع سلول خونی تولید میکند:

  • گلبولهای سفید که وظیفه دفاعی بدن را به عهده دارد.
  • گلبولهای قرمز که وظیفه حمل اکسیژن به سلولهای بدن را به عهده دارند.
  • پلاکت که وظیفه انعقاد خون را به عهده دارند.

به طور معمول نظارت بر شمارش سلولهای خون، بخش مهمی از شیمی درمانی است و دلیل آن آسیبی است که داروهای شیمی درمانی به مغز استخوان وارد کرده و در نتیجه باعث کاهش تولید یک یا هر سه نوع سلول تولید شده در مغز استخوان می گردد.

گلبول سفید: مقادیر طبیعی گلبول سفید 4000  تا 10.000 در سی سی می باشد. شیمی درمانی توانایی مغز استخوان را برای ساختن گلبول سفید خون كاهش می دهد. این گلبولها در مبارزه با عفونتها نقش دارند بنابراین در موارد کاهش گلبولهای سفید خون، بدن در معرض خطر ابتلا به عفونت است.

در مدت زمان انجام شیمی درمانی شمارش سلولهای خونی دقیقاً كنترل می شود. اگر میزان گلبول سفید كاهش یافت، شیمی درمانی ممكن است به تأخیر افتاده و داروی افزایش دهنده گلبول سفید(G-CSF)برای مدت پنج تا ده روز به صورت روزانه ( با تجویز پزشک معالج) و زیرجلدی تزریق شود و ممکن است در این موقعیت نیاز به بستری کردن بیمار شود. البته باید توجه داشت که این تاخیر تاثیر بدی در درمان شما نداشته و بیماری بدلیل این وقفه پیشرفت نخواهد کرد.

راهکار چیست؟

علائم عفونت را بشناسید و در صورت بروز هریک، به پزشک معالج خود مراجعه کنید (خصوصا" زمانی که گلبول سفید شما پایین است). علائم عفونت شامل:

  •  تب بالای 38 درجه (بهتر است تب سنج در منزل داشته باشید)
  • احساس سرما همراه با لرز
  • تعریق بیش از حد خصوصا" در شب                                   
  • احساس سوزش یا تکرر در ادرار
  • اسهال شدید یا یبوست شدید و شکم درد
  • سرفه
  • گلو درد
  • درد در ناحیه سینوسها
  • سر درد، سفتی گردن، گوش درد
  • ترشح یا خارش غیر معمول تناسلی
  • خونریزیهای غیر عادی
  • قرمزی، گرمی و تورم خصوصا" اطراف زخم، پورت، یا محل ورود سوزن یا آنژیوکت
  • زخم دهانی
  • کبودی پوست بدن

 

  •  از تماس با افرادی که بیماری عفونی دارند، بپرهیزید.
  • از تماس با کودکانی که بتازگی واکسن آبله مرغان، فلج اطفال، سرخجه، سرخک و اوریون دریافت کرده اند، دوری کنید.
  • از خوردن میوه ها و سبزیجات تازه پرهیز کنید.
  • از رفت و آمد در مکانهای شلوغ اجتناب کنید.
  • از کار کردن با اشیایی که ممکن است باعث آسیب و زخم شوند خودداری کنید مثل باغبانی، خیاطی و...
  • شستشوی صحیح دستها بعد از اجابت مزاج و قبل از خوردن مواد غذایی را حتما" بخاطر داشته باشید.
  • از مصرف آب آبخوریهای عمومی و آبی که مدتی راکد مانده است، پرهیز کنید.
  • از مصرف داروهایی که بر سیستم ایمنی تاثیر دارند، بدون تجویز پزشک اجتناب کنید.
  • از دست زدن به حیوانات حتی اهلی خودداری کنید.
  • از مصرف غذاهای مانده پرهیز کنید.
  • بطور کلی توصیه میشود تعداد ملاقات کنندگان شما محدود باشد تا خطر انتقال عفونت کاهش پیدا کند.

گلبول قرمز: مقادیر طبیعی گلبول قرمز 4.200.000 تا 5.400.000 سی سی در زنان و 4.500.000تا 6.200.000 در مردان می باشد. کاهش گلبولهای قرمز باعث ایجاد کم خونی میشود که علائم آن احساس ضعف، خستگی، سرگیجه، رنگ پریدگی و گاهی کوتاهی تنفس و... میباشد.

در صورتی که میزان گلبولهای قرمز حین شیمی درمانی کاهش پیدا کند، به منظور کمک به حمل اکسیژن در خون، قرصهای آهن و در برخی مواقع تزریق خون انجام میشود.

راهکار چیست؟

  • خوب استراحت کنید و چرتهای کوتاه نیمروزی را از دست ندهید.
  • فعالیتهای بدنی خود را محدود کنید و فقط کارهای مهم راخودتان انجام دهید.
  • از افراد خانواده و دوستان خود برای انجام کارهای روزمره، خرید، مراقبت از کودکان و ...کمک بخواهید.
  • به تغذیه خود توجه داشته باشید هنگام شیمی درمانی جهت کم خونی باید غذاهای سرشار از آهن و ویتامینهای گروه B مثل نان سبوس دار، گوشت قرمز، سبزیجات سبز و حبوبات مصرف کنید.
  • هنگامی که در حالت دراز کشیده قرار دارید، برای ایستادن ابتدا کمی بنشینید و سپس به آرامی بلند شوید در صورتی که به سرعت تغییر وضعیت دهید، ممکن است دچار سرگیجه یا سیاه رفتن چشم شده یا حتی زمین بخورید.

پلاکت: مقادیر طبیعی پلاکت 140،000 تا 450،000 در سی سی می باشد. پلاکت نیز مانند گلبول قرمز و سفید در طول دوران شیمی درمانی چک میشود. در صورتی کهمیزان پلاکت بسیار پایین باشد، بدن مستعد خونریزی میشود بطوری که ممکن است یک زخم کوچک مدت طولانی خونریزی کند یا بدن براحتی کبود شود. در این موارد با تجویز پزشک معالج پلاکت تزریق میشود.

علائم اختلال در تعداد یا عملکرد پلاکت:

- ادرار قرمز یا تیره

- خونریزی شدید و غیر عادی قاعدگی

- مدفوع خونی یا سیاه رنگ

- کبودی غیر قابل توجیه پوست

- خونریزی بیش از حد جراحتها

- ایجاد دانه های قرمز ریز در زیر پوست

- خونریزی غیر معمول و خودبخودی از بینی، لثه یا واژن ( مهبل)

- سر درد شدید یا تاری دید

- احساس خواب آلودگی شدید و گیجی

راهکار چیست؟

  • از مسواک نرم استفاده کنید و قبل از مسواک زدن، آنرا با آب ولرم خیس نمایید. بهتر است از نخ و خلال دندان استفاده نکنید.
  •  از مصرف داروهایی مانند آسپرین، بروفن، دیکلوفناک...بدون هماهنگی با پزشک معالجتان پرهیز کنید.
  • در هنگام استفاده از وسایل تیز و برنده احتیاط کنید تا دچار بریدگی نشوید. ( اصلاح صورت، اپیلاسیون)
  • جهت جلوگیری از زخم شدن پاها، هرگز با پای برهنه راه نروید.
  • در هنگام انجام کارهایی مثل باغبانی ویا خیاطی مراقب دست خود باشید و از دستکش ضخیم و انگشتانه استفاده کنید.

*  سوختگی، زخمها و بریدگی ها علاوه بر اینکه شما را در معرض خونریزی قرار میدهد، محلی برای ورود عفونت به بدن خواهد بود.

  • در صورت خونریزی، محل را چند دقیقه فشار دهید و اگر بند نیامد با پزشک خود تماس بگیرید.

ترومبوز وریدهای عمقی

ترومبوز ورید عمقی ( DVT)  همان لخته شدن خون در سیاهرگهای اندامها که معمولا" در اندام تحتانی رخ میدهد. مهمترین عواملی که باعث ایجاد ترومبوز ورید عمقی میشوند عبارتند از:

-  بی تحرکی و خوابیدن طولانی مدت در بستر

-  سیگار کشیدن

- عوارض شیمی درمانی

-   چاقی

-   عفونت محل آنژیوکت

علائم اولیه آن: تورم، قرمزی و درد اندام خصوصا" پشت ساق پا و در موارد شدیدتر: تنگی نفس ناگهانی، بی حسی و یا فلج قسمتی از بدن ممکن است رخ دهد.

ترومبوز ورید عمقی یک اورژانس است و در صورت عدم درمان به موقع میتواند منجر به مرگ شود.

راهکار چیست؟

  •  از نشستن و یا دراز کشیدن طولانی مدت خودداری کنید.
  •  در حد امکان روزانه پیاده روی داشته باشید.
  •  در هنگام خواب، پاهایتان را بالاتر از سطح بدن قرار دهید.
  • در صورت بستری در بیمارستان، فرصتهای کوتاهی را برای پیاده روی برنامه ریزی کنید.

کرمان، ضلع شرقی بلوار 22 بهمن ، جنب کلانتری 15 ساختمان مرکزی انجمن یاس کرمان   

   تلفن/دورنگار: 6 - 33342791-034          info[at]yaas.org.ir

  سفارش تابلو نقره 09198956651

 

ارتباط با ما

لطفا نام و نام خانوادگی خود را وارد نمایید.
لطفا آدرس پست الکترونیکی معتبر وارد نمایید.
لطفا موضوع پیام را وارد نمایید.
لطفا متن پیام را وارد نمایید.

ورودی نامعتبر

طراحی وب سایت، توسعه و پشتیبانی: شرکت ریتون نت ایرانیان