مشکلات دهان و دندان

مشکلات دهان و دندان

اگر چه شیمی درمانی به درمان سرطان کمک می کند اما در کنار درمان، همانطور که باعث نابودی سلولهای سرطانی میشود، به سلولهای سالم بدن نیز آسیب می رساند. در این فرآیند سلولهای سالم از جمله سلولهای موجود در دهان هم آسیب می بینند. عوارض جانبی شامل مشکلاتی در ناحیه دندان و لثه ها، مخاط و غدد بزاقی می شود. بعضی از این عوارض با تأثیری که بر روی دهان می گذارند می توانند باعث به تأخیر انداختن یا حتی توقف درمان شوند. مشکلاتی که در این زمینه ممکن است پیش بیاید:

  • خشکی دهان و کاهش ترشح بزاق
  •  تغییر در حس کردن مزه ها و بوها
  • درد
  •  عفونت دهان، لثه و دندان ها
  • حساسیت به غذاهای داغ یا سرد
  •   زخمهای دهانی
  •  اشکال در خوردن و قورت دادن غذا

مراقبت معمول دهان و دندان

بهداشت دندان مناسب و مداوم در طی و بعد از درمان سرطان می‌تواند عوارضی مانند حفره، زخم‌های دهانی، و عفونت را کاهش دهد. تمیز کردن دهان پس از خوردن مهم است. دستورالعمل زیر برای مراقبت روزانه از دهان طی شیمی‌درمانی و پرتودرمانی است.

راهکار چیست؟

چند هفته قبل ازشروع شیمی درمانی با دندانپزشک مشورت کنید. ممکن است نیاز به جرم گیری دندان و یا اصلاح پوسیدگی دندان و یا ترمیم دندان خراب ودرمان لثه داشتهباشید.

مسواک زدن:

  •  بعد از هر وعده غذا دندانها ولثه هایتان را با مسواک بسیار نرم به آهستگی مسواک بزنید.
  • در صورت نیاز مسواک را برای نرم کردن هر 15 - 30 ثانیه در آب گرم شستشو دهید.
  • اجازه دهید مسواک بین زمان استفاده در معرض هوا خشک شود.

خمیردندان:

  •  از خمیردندان با مزه خفیف استفاده کنید، چون ممکن است طعم آن دهان را تحریک کند.
  • اگر خمیردندان موجب تحریک دهان است، با محلولی از 1 قاشق چایخوری نمک افزوده شده به 4 فنجان (1 چهارم) آب مسواک بزنید.
  •  از خمیر دندان با فلوراید استفاده کنید.

شستشوی دهان:

  • دهان را 3 یا 4 بار در حال مسواک زدن شستشو دهید.
  • از دهانشویه های حاوی الکل استفاده نکنید و برای شستشوی دهان، یکی از محلولهای زیر را آماده و استفاده نمایید:
  • یک قاشق چایخوری نمک در چهار فنجان آب.
  • یک قاشق چایخوری جوش شیرین در یک فنجان آب.
  • نیم قاشق چایخوری نمک و دو قاشق غذاخوری جوش شیرین در چهار فنجان آب.
  •  محلولی از یک فنجان آب به اضافه یک چھارم قاشق چای خوری جوش شیرین ونمک تھیه کنید و روزی چند بار دھان خود را با آن بشویید.
  •  پس از شستشو با یکی از این محلولها، دھان خود را با آب معمولی شستشو دھید.
  •  پروتزھای دندانی که به خوبی در دھان جفت و جور نباشد می تواند مشکل ایجاد کند اگر پروتزی این چنین دارید با پزشک شیمی درمانی یا دندانپزشک خود مطرح نمایید.
  •  از مصرف نوشابه های الکلی و استعمال انواع دخانیات پرهیز کنید.

خشکی دهان

شیمی درمانی و پرتودرمانی سر و گردن ممکن است بزاق را کم کند و سبب خشکی دهان شود. در این مواقع غذاها سخت تر جویده و بلعیده می شوند. خشکی دهان حتی می تواند روی طعم غذاها نیز اثر بگذارد.

راهکار چیست؟

حفظ رطوبت دهان:

  • مقدار زیادی آب بنوشید.
  • خورده ھای یخ، بستنی، میوه های کمی یخ زده را مک بزنید.
  • از آدامس ھای بدون قند و یا آب نبات ھای بدون قند استفاده نمایید.
  • در صورت لزوم و با مشورت پزشک معالج از جایگزین کننده ھای بزاقی برای کمک به مرطوب کردن دھان استفاده کنید.
  •  اگر لبهای شما خشک است، از کرمها و مرطوب کننده های مخصوص لب استفاده کنید.
  • همیشه یک بطری آب همراه خود داشته باشید و مکرر از آن بنوشید.

تغییر در حس چشایی

در طول بیماری یا درمان ممکن است حسچشایی یا بویایی تغییر کند. غذاها بخصوص گوشت یا سایر غذاهای پرپروتئین ممکن است طعم تلخ یا فلزی پیدا کنند و یا خیلی از غذاها طعمشان کمتر احساس شود.

شیمی درمانی، پرتودرمانی یاخود سرطان می تواند مسبب تمام اینها باشد. بیماری های لثه و دندان نیز می توانند سبب تغییر طعم غذاها شوند. در بیشتر افراد تغییر طعم و بوی غذا بعد از اتمام درمان خود به خود برطرف می شود.

راهکار چیست؟

  • اگر گوشت قرمز به نظر شما طعم یا بوی غیر عادی داشت می توانید مرغ، جوجه، بوقلمون، تخم مرغ، محصولات لبنی یا ماهی را برای تأمین پروتئین حیوانی مورد نیاز جایگزین کنید.
  • طعم گوشت، مرغ یا ماهی را با افزودن آب میوه شیرین، سس های دلخواه یا آب لیمو مطلوب تر کنید.
  •  از ادویه ها مانند اکلیل کوهی (رزماری)، ریحان و آویشن در غذای خود استفاده کنید.
  • جهت طعم دادن به غذا از سیر یا پیاز استفاده کنید.

زخمهای دهانی:

اولین عارضه ای که معمولا" بروزمی کند موکوزیت است. موکوزیت، التهاب مخاط دهان است که یک عارضه شایع بوده و در بیش از 40درصد از بیماران تحت شیمی درمانی رخ می دهد و اغلب به عنوان یک فاکتور محدود کننده دوز داروی شیمی درمانی مطرح است. ازطرفی داروهای شیمی درمانی سبب خشک و ملتهب شدن مخاط دهان شده ومحیط دهان را مستعد به خونریزی میکند.
علاوه بر دردناک بودن زخمهای دهان ، این زخمها ممکن است با میکربهای معمول درون دهان عفونی شوند .باروشهای متعدد باید سعی کرد از عفونی شدن دهان جلوگیری کرد زیرا کنترل آنها بسیار مشکل است .موکوزیت معمولا باعث ایجاد مخاطی قرمز رنگ، شبیه سوختگی و پوست رفته می شود؛ شدت موکوزیت می تواند از یک قرمزی خفیف تا یک زخم خونریزی دهنده متفاوت باشد. مشکلاتی که متعاقب موکوزیت می توانند رخ دهند عبارتند از: زخم، درد، بلع مشکل، عدم درک مزه، عفونت...

راهکار چیست؟

  • اگر دهان شما زخمی و دردناک است، مراقب غذایی که میخورید باشید.
  • از غذاهای نرم و آبدار استفاده کنید مثل غلات خوب پخته شده،سیب زمینی له شده، خاگینه تخم مرغ... میتوانید برای نرم کردن غذا از آب گوشت، یا ماست و یا سس های ملایم استفاده کنید.
  • لقمه های غذا را بسیار کوچک بردارید و بخوبی بجوید و همراه با غذا، آب یا سایر مایعات را آرام آرام بنوشید.
  • از مصرف غذاهای زیر بپرهیزید: غذاهای داغ، غذاهای سخت و تیز مثل بیسکویت خشک، نان سوخاری، چیپس و کرانچی، غذاهای دارای ادویه تند مثل سس تند و فلفل، میوه های ترش و مرکبات، غذاها و مایعات دارای شکر زیاد مثل نوشابه ها و شیرینی، نوشابه های حاوی الکل.
  • از مصرف انواع دخانیات بپرهیزید؛ دخانیات ترمیم زخم دهان را مختل میکند.
  • بعد از هر وعده غذایی و قبل از خواب، دندانها، لثه ها و روی زبان را مسواک بسیار نرم بزنید. در صورتی که مسواک برای شما دردناک است، دهان خود را با پنبه خیس تمیز کنید.

کرمان، ضلع شرقی بلوار 22 بهمن ، جنب کلانتری 15 ساختمان مرکزی انجمن یاس کرمان   

   تلفن/دورنگار: 6 - 33342791-034          info[at]yaas.org.ir

  سفارش تابلو نقره 09198956651

 

ارتباط با ما

لطفا نام و نام خانوادگی خود را وارد نمایید.
لطفا آدرس پست الکترونیکی معتبر وارد نمایید.
لطفا موضوع پیام را وارد نمایید.
لطفا متن پیام را وارد نمایید.

ورودی نامعتبر

طراحی وب سایت، توسعه و پشتیبانی: شرکت ریتون نت ایرانیان